11.08.2014
 W komentarzu do trzeciej części magicznych narzędzi Sheila pyta o zastosowanie czerwonej przędzy i kolorów w ogóle, toteż postanowiłem napisać na ten temat kilka słów i opisać znaczenie kolorów mających zastosowanie w ludowych gusłach.

 Zanim przejdę do opisywania konkretnych kolorów krótkie wyjaśnienie wstępne. Przede wszystkim uniwersalne znaczenia kolorów nie istnieją - różnią się one w zależności od danej kultury. U nas biały kojarzymy z czystością, światłem i dobrem, w Chinach dla odmiany to barwa nieszczęścia i żałoby. W naszej kulturze jak wiadomo na pogrzeby ubieramy się na czarno.
Takie, a nie inne znaczenia konkretnych kolorów, które opiszę poniżej wynikają z ludowych wierzeń i folkloru. Używam właśnie takich, bo moja magia jest silnie w tym folklorze obsadzona i zdaję sobie sprawę, że część osób może uważać takie przyporządkowanie znaczeń do barw za niepasujące. Mają do tego pełne prawo, niech szukają na własną rękę i tworzą własne dopasowania.

 Kończąc wprowadzenie dodam tylko jedno - o magicznym wykorzystaniu barw, które ogranicza się do zapalenia świeczki w odpowiednim kolorze możecie zapomnieć ;]

BIAŁY

kojarzony z czystością, niewinnością, ochroną, światłem i zdrowiem. Zgodnie z chrześcijańską ikonografią anioły i zmartwychwstałego Jezusa przedstawia się właśnie w białych szatach. Kolor ten używany jest w gusłach leczniczych i ochronnych. Chorobę przenoszono na białe przedmioty, a następnie wynoszono je na rozstaje dróg tuż przed nastaniem nocy. Zachodzące Słońce (kojarzone z kolorem białym) miało zabrać ze sobą chorobę.

 Na Bałkanach i na wschodzie (m.in. w Rosji) biały to także kolor starości, bo starsze kobiety nosiły na głowach chustki w tym kolorze. Biały kojarzono tam także z żałobą, nieszczęściami oraz demonicznymi istotami - zgodnie z ludowymi wierzeniami wampiry, lichoradki, strachy, a nawet sama Śmierć nosiły białe szaty.

ŻÓŁTY

w wymiarze pozytywnym był oczywiście kojarzony z dniem i Słońcem oraz złotem. Uznawano go za kolor szczęścia i finansowej pomyślności. W gusłach, które miały na celu wzbogacenie używało się żółtych elementów np. kwiatów. Żółty kolor mają też dojrzałe kłosy niektórych zbóż, dlatego też kolo ten wiązano ze zbiorami i pomyślnym zakończeniem rozpoczętych wcześniej spraw.

Jednocześnie barwa żółta była symbolem śmierci i kojarzono ją z zaświatami. Wynikało to z przekonania, że żółte plamy pojawiające się na skórze zwiastują śmierć. Podobnie traktowano pojawienie się żółtaczki, która doczekała się nawet oddzielnej lichoradki odpowiedzialnej, zgodnie z ludowymi wierzeniami, za wystąpienie tego objawu.

CZERWONY

z racji tego, że krew ma kolor czerwony, barwę tę wiązano przede wszystkim z życiem, zdrowiem i prokreacją. Był także kolorem ognia, który leczy choroby i oczyszcza. Kolor ten ma chronić przed chorobami, a także złym okiem i klątwami. Stąd zwyczaj zawiązywania dzieciom na rączce czerwonej wstążki. Dawniej takie wstążki wiązało się w widocznym miejscu nad łóżeczkiem dziecka. Dzięki temu osoba, która mogła dziecko zauroczyć po wejściu do pomieszczenia zwracała uwagę na wiszące czerwone elementy, które "ściągały" zły wzrok. Jajka malowane na czerwono uznaje się w Rosji za talizman przeciwko złu.

Czerwony to także oczywiście kolor kojarzony z miłością i płodnością. Czerwoną przędzę wykorzystywano także w gusłach mających na celu przyciągnięcie miłości lub związaniu dwóch osób ze sobą.

 Ze względu na swoje liczne zastosowania jest to jeden z bardziej popularnych kolorów w magii ludowej. Do wypalania róży używa się chust w kolorze czerwonym, czerwona przędza używana jest do leczenia, ochrony i wszelkich czarów miłosnych. W przypadku guseł leczniczych czerwony często kojarzy się z kolorem białym (drugim takim połączeniem jest żółty z czarnym).

Zgodnie z ludowym przekonaniem wszystkie złe istoty miały duże, czerwone i błyszczące oczy.

CZARNY

związany ze śmiercią i zaświatami. Obecnie kojarzony jednoznacznie ze złem, ale takie przyporządkowanie to prawdopodobnie wynik wpływów kościoła i uznania czarnego za kolor szatana, który miał być opozycją do boskiej bieli.
Czarny uważa się za kolor wiedzy, rzeczy świętych i tajemniczych, jest także kojarzony z magią jako taką. Było to związane z faktem, że noc uważano za porę, w czasie której królowały, kojarzone z magią, istoty nadprzyrodzone.

 Czarny kolor powinny mieć niektóre narzędzia czarownicy - między innymi nóż z czarną rękojeścią (nazywany na Bałkanach kusturą lub kosturą). Czarny był też kolorem ochronnym - wierzono, że każdy nóż z czarną rączką odpowiednio użyty (nie tylko kustura) chroni dom przed brakiem pomyślności.

 Czarnego używano także do leczenia chorób - do wody dodawano węgli powstałych przez spalenie kawałków drewna (oczyszczenie przez ogień). Tak przygotowaną wodę chory pił albo kąpał się w niej celem odzyskania zdrowia.

 Czarny wykorzystywano też do odseparowania od siebie dwóch osób (czarna przędza) oraz do wywoływania chorób i szkód gospodarskich.

NIEBIESKI

prawdę mówiąc nie spotkałem się z szerszym użyciem tego koloru na Podlasiu. Podobnie jest zresztą np. z czarostwem bałkańskim - wynika to z przekonania o "pasywności" tej barwy w rytuale.
Niebieski kojarzy się oczywiście z niebem i jest symbolem wody, która ma potencjał płodnościowy.

ZIELONY

analogicznie jak niebieski, raczej rzadko używany. Popularny za to na wschodzie i na Bałkanach.

Zielony jest kolorem kojarzonym z niedojrzałością (taki kolor ma niedojrzałe zboże), wegetacją i płodnością.

Na wschodzie zielony kojarzono także z terenami, gdzie mieszka zła moc. W wielu gusłach zdjętą chorobę/klątwę/pecha wysyła się do lasu lub na zieloną trawę. Ludowe wierzenia podają, że zielone włosy lub oczy mają niektóre stwory: leszy, rusałki oraz wiły.

Na Bałkanach kolor ten kojarzono z mieszkańcami zaświatów. Pełnił on także funkcje ochronne - w czasie działań magicznych w celach protekcji używano pęczków rozmarynu lub bazylii.


 Jak widać nie ma tych kolorów zbyt dużo - za to ich znaczenie jest dość szerokie, każdej barwie można przypisać zarówno aspekty "pozytywne" jak i "negatywne". 

1 komentarz:

  1. Co możesz napisać o kolorze fioletowym. Na ten kolor, a dokładniej na kolor lila, chcę pomalować pokój w którym wróżę.


    Rea

    OdpowiedzUsuń

Szukaj na tym blogu

Łączna liczba wyświetleń

Archiwum

Obserwatorzy

Kontakt

mail: verm@onet.pl