3.11.2016
 Ostatnio zewsząd atakują mnie anioły w wersji ezoterycznej, postanowiłem więc napisać jak to wygląda z perspektywy ludowej. Perspektywa ta bazuje na chrześcijaństwie (w tym wypadku konkretnie na prawosławiu), ale zawiera też elementy tej religii obce.

 Anioły przedstawia się najczęściej jako młodych mężczyzn ze skrzydłami, ubranych w świetliste (czasami złocone) szaty i z różnymi atrybutami w dłoniach. Ikonografia taka bazuje w pewnym stopniu na Biblii, jest stara i dość zachowawcza. Naturalnie dopuszcza pewną inwencję własną, ale renesansowe/barokowe cherubinki są w tym wypadku czymś nie do pomyślenia. 

 W ludowej ikonografii oprócz klasycznych przedstawień pojawiają się elementy nieakceptowane przez nauki Cerkwi. W folklorze naszych południowych sąsiadów istnieje przekonanie, że anioł może przyjąć także postać żebraka proszącego o pożywienie, czy nawet niektórych zwierząt (ot chociażby motyla, gołębia, czy np. jelenia o złotym porożu). Istnieje także przekonanie, że wiatry to tak naprawdę latające wokół ziemi anioły. Ich zadaniem, oprócz pośredniczenia między Bogiem, a ludźmi miało być także "wyprowadzanie" Słońca na nieboskłon, transportowanie wody do nieba (służyła do tego tęcza), latanie wokół boskiego tronu i śpiewanie o boskiej chwale. Po analizie źródeł można dojść do wniosku, że anioły mają jakąś cielesną formę, a nawet zmysły (bałkańskie przekonanie, że chmury ganiają dwa anioły: jeden ślepy, drugi głuchy).

 Anatomia i fizjologia aniołów była istotnym tematem w rozważaniach prawosławnych teologów. Pomysły w tej kwestii były różne i podłużne:
  • anioły nie mają ciała, bo są bytami duchowymi, ale mogą przyoblekać się w ciała, aby pokazać się ludziom,
  • są duchowym wiatrem i niematerialnym ogniem w jednym, zajmują pewne miejsce w przestrzeni (to takie sformułowanie wytrych - nie mają ciała, ale nie mogą być w kilku miejscach na raz),
  • są ogniami i płomieniami Bożymi, mającymi zdolność ruchu,
  • są płomieniami i duchami, ale podlegają ograniczeniom czasu i miejsca, więc można powiedzieć, że posiadają jakieś duchowe ciała,
  • pojawiają się przed ludźmi w swojej naturalnej postaci / pojawiają się w postaci, która nie jest ich naturalną postacią, ale jest widoczna i zrozumiała dla ludzi.
 Przekonanie, że anioły posiadają jakąś formę ciała, pociąga za sobą kolejne pytania: czy anioły posiadają płeć, a jeśli tak to, czy mają narządy rozrodcze, czy nie. Internety są pełne dyskusji na temat hemafrodytycznych aniołków i pewnej książki, w której aniołki piją, palą, piorą się ile wlezie i są stałymi klientami domów uciech. W ludowej perspektywie aniołki są raczej męskie - to czy mają kuśki pozostaje tajemnicą, bo nikt póki co nie odważył się sprawdzić co chowają pod szatami.

 Po zebraniu do kupy różnych źródeł okazuje się, że ludowa lista aniołów, do których można się modlić i które można wzywać w magicznych gusłach jest zaiste imponująca. Oczywiście niektóre imiona przewijają się częściej, inne rzadziej, możemy także natknąć się na anioły wymyślone (nie wiadomo, czy istnieje to naprawdę, czy nie, ale pomodlić się zawsze warto).

 Upraszczając można ograniczyć liczbę tych najbardziej popularnych do siedmiu. Każdy z owych siedmiu archaniołów opiekuje się jednym z dni tygodnia.

  1. poniedziałek: Michaił (Michajło, Michajła) - dowódca armii anielskiej, nazywany też archistrategiem. Miał być opiekunem dusz zmarłych, w czasie Sądu Ostatecznego jego zadaniem ma być ważenie dusz oraz strażnikiem Edeu. Zwracano się do niego o pomoc przy porodach, w bezsenności, w gorączce, klątwach, urokach. O ochronę prosiły go osoby będące u władzy oraz żołnierze. Istnieje kilka różnych przedstawień ikonograficznych Michaiła, na ogół trzyma on w dłoni pręt (oznaka władzy) lub miecz. Popularne przedstawienie pokazuje jego walkę ze smokiem. Ikonografia bałkańska przedstawia go także w momencie, gdy miażdży dłoń chciwego starca. Inną ciekawą wizją jest tzw. Michaił Wojewoda - archanioł siedzi na czerwonym koniu (pod jego kopytami widać popękaną ziemię), w jednej ręce trzyma Ewangelię, w drugiej miecz albo krzyż;
  2. wtorek: Gawriił - jego zadaniem było modlenie się o dobrobyt dla całej ludzkości. Był też aniołem śmierci oraz zwiastowania. Uważano go także za opiekuna narodu wybranego. Przedstawia się go z liliami, czasami z okrągłym lustrem, świecą, czy np. kielichem. Zwracano się do niego w celu uleczenia drgawek u dzieci, klątw, uroków, chorób bydła/koni, ochrony przed nieszczęściami. Na terenach Serbii wierzono, że jego rolą jest także odpędzanie zmarłych i demonów;
  3. środa: Rafaił: przypisywano mu tradycyjnie zdolności uzdrawiania. Miał pierwszeństwo w leczeniu tzw. triasawicy przed innymi archaniołami. Na ikonach ma białą szatę, a w rękach krzyż i glob. Czasami przedstawiany także z rybami. Był patronem między innymi obfitych połowów. Miał chronić miejsca kultu, a także domy przed kradzieżą i złymi mocami;
  4. czwartek: Uriił - uważany za anioła światła i grzmotu. W prawej ręce trzyma nagi miecz, w lewej płomień (symbol gorliwości). Wiązany z nauką, zdobywaniem wiedzy;
  5. piątek: Selafiił(Salafił) - archanioł modlitwy. Ze źródeł wynika, że jego zadaniem jest wspieranie ludzi w modlitwach do Boga. Przedstawiany w modlitewnej postawie (spuszczone oczy, ręce skrzyżowane na klatce piersiowej);
  6. sobota: Jegudiił - patron pracy, modlili się do niego wszyscy ci, którzy ciężko pracowali. Przedstawiany z koroną (nagroda za trud) i biczem z trzema sznurkami (kara dla leniwych). Prawdopodobnie to własnie on prowadził Izraelitów do Kanaanu pod postacią obłoku i słupa ognia;
  7. niedziela: Warachiił - dawca błogosławieństw. Wyprasza u Boga błogosławieństwa i pomoc dla rodzaju ludzkiego. To własnie on miał zanieść Saarze i Abrahamowi wiadomość o narodzinach Izaaka. W dłoniach trzyma tkaninę, na której znajdują się kwiaty. 
Znam praktyków, którzy czterech pierwszych archaniołów traktują jako opiekunów ognia, wody, ziemi i powietrza. Nie jest to tradycyjne, bo ogień, woda i ziemia mają swoich opiekunów, którzy mają konkretne imiona, niektóre żywioły mają po 2 opiekunów (męskiego i żeńskiego). Nieco inaczej jest w przypadku powietrza - mamy tu do czynienia z wiatrami, które są zantropomorfizowane, mają męskie imiona i są traktowane jako byty posiadające pewne demoniczne elementy.

 Oprócz tej siódemki wspomnianej wyżej można ułożyć długą listę różnych innych aniołów, odrzucanych przez Cerkiew, do których można zwracać się z różnymi problemami. Na owej liście znajdzie się m.in. Awoił (związany z przysięgami, leczeniem gorączki, zdejmowaniem klątw), Jelisiej, Awdiełaj, Afanaił, Raguił, Taraił, Ugasaiił.

 Na koniec, tak w ramach ciekawostki: w jednym z tekstów pojawiają anioły, których imiona pochodzą od czasowników patrzeć i wracać. Najwidoczniej ktoś do rdzeni czasownikowych dodał końcówkę -ił, która jest charakterystyczna dla anielskich imion. Swego czasu dyskutowałem na ten temat ze znajomym, zastanawialiśmy się jak to jest pracować z wymyślonymi aniołami, o których wiadomo tyle co nic. Kolega nawet próbował (ja się nie zdecydowałem) i efekty określał jako bardzo ciekawe. 

4 komentarze:

  1. Zdaje sie, ze pracujac z aniolami, mozna zwrocic sie z okreslonym problemem do wiecej niz jednego (wiecej niz jednemu aniolowi przypisane jest rozwiazywanie jednego, okreslonego problemu). Jak zdecydowac do ktorego aniola zwrocic sie w danym, biezacym, przypadku? Czy to kwestia przyzwyczajenia, ze z tym zawsze do tego aniola, czy tez kwestia intuicji, ze tym razem do tego drugiego sie dobrze bedzie zwrocic - czy moze jeszcze jakis inny klucz postepowania jest efektywny?

    Avena

    OdpowiedzUsuń
  2. Siem wtrącę. Przecież masz napisane który od czego. Po co przywoływać kilku. Sprawdź najpierw jednego. Przywołasz kilku to Ci na łeb wejdą.W rezultacie przyjdzie Ci egzorcystę wzywać.Z drugiej strony, kto nie ryzykuje ten w kiciu nie siedzi. W tym konkretnym przypadku, w wariatkowie.

    OdpowiedzUsuń
  3. Lepiej skupić się na jednym, choć są rytuały, gdzie wzywa się kilku aniołów, np.4, 5 czy 6.

    Wybór zależy od konkretnego problemu, wynika też z tradycji i podejścia intuicyjnego.

    OdpowiedzUsuń
  4. I od doświadczenia, praktyki.

    OdpowiedzUsuń

Szukaj na tym blogu

Łączna liczba wyświetleń

Archiwum

Obserwatorzy

Kontakt

mail: verm@onet.pl